પ્રિઝમના સંદર્ભમાં આપાતકોણ,નિર્ગમન કોણ અને વિચલન કોણની વ્યાખ્યા આપો.
(N/A) $1$. આપાતકોણ $(i)$: પ્રિઝમની પ્રથમ સપાટી પર આપાત થતા કિરણ અને આપાત બિંદુએ દોરેલા લંબ વચ્ચેના ખૂણાને આપાતકોણ કહે છે.
$2$. નિર્ગમન કોણ $(e)$: પ્રિઝમની બીજી સપાટી પરથી બહાર નીકળતા કિરણ (નિર્ગમન કિરણ) અને તે બિંદુએ દોરેલા લંબ વચ્ચેના ખૂણાને નિર્ગમન કોણ કહે છે.
$3$. વિચલન કોણ $(\delta)$: આપાત કિરણની દિશા અને નિર્ગમન કિરણની દિશા વચ્ચેના ખૂણાને વિચલન કોણ કહે છે. તે પ્રિઝમને કારણે પ્રકાશના કિરણના પથમાં થતા કુલ ફેરફારને દર્શાવે છે.
$2$. નિર્ગમન કોણ $(e)$: પ્રિઝમની બીજી સપાટી પરથી બહાર નીકળતા કિરણ (નિર્ગમન કિરણ) અને તે બિંદુએ દોરેલા લંબ વચ્ચેના ખૂણાને નિર્ગમન કોણ કહે છે.
$3$. વિચલન કોણ $(\delta)$: આપાત કિરણની દિશા અને નિર્ગમન કિરણની દિશા વચ્ચેના ખૂણાને વિચલન કોણ કહે છે. તે પ્રિઝમને કારણે પ્રકાશના કિરણના પથમાં થતા કુલ ફેરફારને દર્શાવે છે.
Explore More
Similar Questions
$30^o$ ના પ્રિઝમ કોણ ધરાવતા પ્રિઝમની એક સપાટી પર પ્રકાશનું કિરણ $60^o$ ના ખૂણે આપાત થાય છે. પ્રિઝમમાંથી બહાર આવતું કિરણ આપાત કિરણ સાથે $30^o$ નો ખૂણો બનાવે છે. તો નિર્ગમન કિરણ:
Easy
View Solutionસમબાજુ પ્રિઝમ $P$ આપેલ પ્રકાશના કિરણ માટે ન્યૂનત્તમ વિચલન ઉત્પન્ન કરે છે. વધારાના પ્રિઝમ $Q$ અને $R$ જે સમાન આકાર અને દ્રવ્યના છે,તેમને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ મૂકવામાં આવે છે. તો કિરણ શું અનુભવશે?
Difficult
View Solutionએક પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક $\sqrt{2}$ છે અને પ્રિઝમનો ખૂણો $30^{\circ}$ છે. પ્રિઝમની બે વક્રીભવનકારક સપાટીઓમાંથી એકને અંદરની તરફથી સિલ્વર કોટિંગ કરીને અરીસો બનાવવામાં આવે છે. બીજી સપાટીમાંથી પ્રિઝમમાં પ્રવેશતું એકરંગી પ્રકાશનું કિરણ (સિલ્વર કરેલી સપાટી પરથી પરાવર્તન પામ્યા પછી) તેના માર્ગે પાછું ફરે તે માટે પ્રિઝમ પર તેનો આપાતકોણ કેટલો હોવો જોઈએ ($^{\circ}$ માં)?
MediumAIPMT 2004
View Solutionપ્રિઝમનો ખૂણો $6^{\circ}$ છે અને લીલા પ્રકાશ માટે તેનો વક્રીભવનાંક $1.5$ છે. જો લીલું કિરણ તેમાંથી પસાર થાય,તો ન્યૂનત્તમ વિચલનકોણ ........$^{\circ}$ થશે.
Easy
View Solutionએક પ્રિઝમ $\sqrt{3}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા દ્રવ્યમાંથી બનેલો છે. પ્રિઝમનો ખૂણો $A$ છે. જો લઘુત્તમ વિચલન કોણ એ પ્રિઝમના ખૂણા જેટલો હોય, તો $A$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય ($^{\circ}$ માં)?
DifficultAP EAMCET 2002
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo